درباره ایرج زند
ایرج کریمخان زند (19 تیر 1329-23 آذر 1385)به اختصار(ایرج زند) نقاش و مجسمه ساز ایرانی بود.
علیاکبر خان معمار پدر بزرگ و یدالله پدر او هر دو معمار، عموی او اسدالله نقاش و گچبر و فتح الله عموی دیگر او در کار چاپ و نشر بودند.
او دوران کودکی و کودکستان ارامنه و دبستان را در محله دروازه دولت تهران گذراند.
ایرج در دوران دبیرستان بیزار از شیمی و درس های کلاسیک دبیرستان را رها و به هنرستان نقاشی میرود و در کنار استادش اصغر محمدی با دنیای هنر آشنا میشود.
در سال 1348 به دانشکده هنرهای زیبا تهران راه مییابد. باوجود حضور اساتیدی چون محسن وزیری مقدم، هانیبال الخاص و بهجت صدر دانشگاه را رها میکند و به خدمت سربازی در بانه کردستان مشغول میشود؛ و پس از پایان خدمت در آتلیه گلابتون تهران به تدریس نقاشی میپردازد.
در پاییز 1352 راهی هندوستان میشود و چون زائران پابرهنه به تحقیق و مشاهده و سیاحت چند ماهی را با کشف نپال به سفر خود پایان میدهد.
حاصل این تجربه و تحقیق چند صد اسلاید و گزارش مفصلی بود که طی کنفرانسی در دانشکده هنرهای تزئینی تهران در سال 1352 برگزار میگردد.
در بهار سال 1354 ایران را به قصد ادامه تحصیل ترک میکند و در پاییز همان سال به دانشکده هنرهای زیبای پاریس راه مییابد.
در سال 1356(1977) برای مطالعه هنر قرون وسطی (رومن و گوتیک) به ایتالیا سفر میکند و برای اولین بار با فرسک و نقاشی دیواری آشنا میشود.
او سرانجام در سال 1359(1980) از دانشکده هنرهای زیبای پاریس فارغ التحصیل میشود و بهخاطر میل و علاقه به فرسک قرون 12-11-10 به شمال اسپانیا سفر میکند و در دورترین دهکدههای شمال اسپانیا اسکان مییابد و به کشف و مطالعه 49 کلیسا و نمازخانه در آن دوره میپردازد.
به موازات آن نیز در آتلیه ویترای بوزار کلاسهای تکمیلی را میگذراند و در سال 1982 با این دو تخصص پاریس را به مقصد آوینیون(شهری در جنوب فرانسه) ترک میکند و درهنگام تدریس و کار فرسک کلیسای سنت ماری را اجرا میکند.
در بهبه جنگ ایران و عراق از فرانسه باز میگردد و کار خود را در دانشکده هنر اصفهان آغاز میکند. او در سال 1365 به تهران باز میگردد و اولین کار نقاشی دیواری خود را در آمفی تئاتر سالن اجتماعات سازمان گسترش و نوسازی به اجرا در میآورد.
در سال 1369 به اجرای سر درب کانون نشر نقره میپردازد و در پی آن در سال 1371 نقاشی دیواری مترو جهان کودک را آغاز میکند.
در همین سالها اولین تجربیات خود را از سطح دوبعدی به حجم میگذراند.
و این شروع دورهای جدید در کار این نقاش سه پایهای و فرسکیست است. که به مجسمه سازی با ورق های نازک فلزی، ورق های آهنی و برنجی و بلوکهای گچی و پلکسی گلس در سالهای پایانی ختم میشود.
مجسمه های شهری بزرگ وی با تکنیک ورق خم داده شده در تهران و اصفهان اجرا گردیده است.
ایرج زند از سالهای 1369 تا پاییز 1385 به عبارتی در 15 سال آخر دوران زندگیاش به نقاشی و مجسمه سازی میپردازد.
فرصت کوتاه شد و امان به پروژههای جدید نداد.
امروز مجسمه مراقبه وی در موزه هنرهای معاصر تهران در جایی آرام نشسته و نظاره گر رفت و آمد هنرمندان و هنردوستان است.
بنیاد ایرج زند پس از گذشت 15 سال از درگذشت او به همت خانواده وی تاسیس و مشغول به فعالیت است.
